Η διαχείριση των εσόδων του προϋπολογισμού αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς δείκτες της οικονομικής σταθερότητας και της ικανότητας του δήμου να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών του. Στην περίπτωση του Δήμου Αμαρουσίου, η πορεία των εσόδων για το διάστημα από 1/1/2024 έως 30/9/2024 αποκαλύπτει έναν συνδυασμό επιτυχιών, σταθερότητας σε βασικές κατηγορίες, αλλά και προκλήσεων, κυρίως στον τομέα των έκτακτων εσόδων.
Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε τα βασικά στοιχεία της πορείας των εσόδων του Δήμου Αμαρουσίου για το 2024, όπως αυτά εμφανίζονται στο έγγραφο εκτέλεσης του προϋπολογισμού, θα σχολιάσουμε τις επιτυχίες και θα εστιάσουμε στα σημεία που απαιτούν βελτίωση για να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα και η ομαλή λειτουργία του Δήμου.
1. Τακτικά Έσοδα: Σταθερότητα και Σιγουριά
Τα τακτικά έσοδα του Δήμου Αμαρουσίου αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του δημοτικού προϋπολογισμού, καθώς περιλαμβάνουν τις κύριες πηγές εσόδων από φόρους, τέλη, δικαιώματα και μισθώματα. Έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024, τα τακτικά έσοδα ανέρχονται σε 23.747.911,91 ευρώ, με εισπραχθέντα 22.645.741,18 ευρώ από έναν τελικό προϋπολογισμό 34.233.504,05 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι το 66% των προβλεπόμενων τακτικών εσόδων έχει ήδη εισπραχθεί.
Αν και το ποσοστό αυτό είναι σχετικά ικανοποιητικό, υποδεικνύει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικός χώρος για βελτίωση στην είσπραξη των υπόλοιπων τακτικών εσόδων. Σε μια χρονιά που χαρακτηρίζεται από οικονομικές δυσκολίες και αυξημένες ανάγκες, η σταθερότητα στα τακτικά έσοδα αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τον Δήμο.
Α. Έσοδα από Ακίνητη Περιουσία
Ένας από τους βασικούς τομείς στα τακτικά έσοδα είναι οι προσόδοι από ακίνητη περιουσία, οι οποίες περιλαμβάνουν μισθώματα και έσοδα από κοινόχρηστους χώρους. Οι προσόδοι αυτές καταγράφουν απορρόφηση ικανοποιητικού ποσοστού, καθώς τα έσοδα από μισθώματα ανέρχονται σε 114.976,31 ευρώ, επιτυγχάνοντας απορρόφηση κοντά στο 73% των βεβαιωμένων εσόδων.
Η απόδοση αυτή είναι σημαντική, καθώς οι προσόδοι από ακίνητη περιουσία αποτελούν μια σταθερή πηγή εσόδων για τον Δήμο, ενώ ταυτόχρονα υποδηλώνουν τη σωστή διαχείριση των δημοτικών ακινήτων. Ωστόσο, υπάρχει χώρος για περαιτέρω βελτιώσεις, είτε μέσω της αύξησης των μισθωμάτων, είτε μέσω της καλύτερης εκμετάλλευσης των κοινόχρηστων χώρων.
Β. Φόροι και Τέλη
Τα έσοδα από φόρους και τέλη είναι επίσης μια κατηγορία που συνεισφέρει σημαντικά στα τακτικά έσοδα του Δήμου. Αν και τα ποσοστά εισπραξιμότητας είναι ικανοποιητικά, με τους φόρους επί των ακινήτων και τα τέλη καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού να φτάνουν υψηλά επίπεδα απορρόφησης, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα περαιτέρω αύξησης των εσόδων αυτών.
Μια βελτίωση στις διαδικασίες είσπραξης των φόρων, καθώς και η καλύτερη ενημέρωση των δημοτών σχετικά με τις υποχρεώσεις τους, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αύξηση της εισπραξιμότητας. Ταυτόχρονα, η διερεύνηση νέων πηγών εσόδων, όπως η επιβολή ειδικών τελών για τη χρήση δημόσιων υποδομών, θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τα τακτικά έσοδα του Δήμου.
2. Έσοδα από Ανταποδοτικά Τέλη και Δικαιώματα: Κοντά στο 100%
Μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του προϋπολογισμού εσόδων είναι τα έσοδα από ανταποδοτικά τέλη και δικαιώματα, τα οποία σχετίζονται κυρίως με υπηρεσίες καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, τα έσοδα από αυτήν την κατηγορία ανέρχονται σε 9.081.092,16 ευρώ από έναν τελικό προϋπολογισμό 9.087.695,13 ευρώ, που αντιστοιχεί σε ένα ποσοστό εισπραξιμότητας σχεδόν 100%.
Η επίδοση αυτή είναι εξαιρετικά θετική και δείχνει ότι οι ανταποδοτικές υπηρεσίες παραμένουν μια σταθερή και αξιόπιστη πηγή εσόδων για τον Δήμο.
Ωστόσο, η συνεχιζόμενη επιτυχία των ανταποδοτικών εσόδων εξαρτάται από τη διατήρηση και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η αύξηση της αποτελεσματικότητας στην παροχή των υπηρεσιών καθαριότητας, η εφαρμογή σύγχρονων πρακτικών διαχείρισης απορριμμάτων και η ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας του δημοτικού ηλεκτροφωτισμού είναι στρατηγικοί στόχοι που θα πρέπει να προωθηθούν, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερή ροή αυτών των εσόδων.
3. Έκτακτα Έσοδα: Η Μεγάλη Πρόκληση
Τα έκτακτα έσοδα είναι ένας τομέας όπου ο Δήμος αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Έως τον Σεπτέμβριο του 2024, τα έκτακτα έσοδα ανέρχονται σε 2.741.353,40 ευρώ από έναν τελικό προϋπολογισμό 9.492.078,50 ευρώ, που αντιστοιχεί σε εισπραξιμότητα μόλις 28,9%. Αυτό υποδηλώνει ότι υπάρχει σοβαρή καθυστέρηση στην είσπραξη των έκτακτων εσόδων.
Οι κύριες πηγές έκτακτων εσόδων περιλαμβάνουν επιχορηγήσεις, εισφορές από προγράμματα χρηματοδότησης και άλλες έκτακτες χρηματοδοτήσεις. Το χαμηλό ποσοστό εισπραξιμότητας σε αυτή θα πρέπει να διερευνηθεί ώστε να μην υπάρξει απώλεια εσόδων έως το τέλος του οικονομικού έτους
Α. Επιχορηγήσεις για Επενδύσεις
Ένας από τους πιο κρίσιμους τομείς στα έκτακτα έσοδα είναι οι επιχορηγήσεις για επενδύσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν χρηματοδοτήσεις από το Πρόγραμμα Αντώνης Τρίτσης και άλλες εθνικές ή ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης. Η απορρόφηση αυτών των χρηματοδοτήσεων έως τον Σεπτέμβριο είναι χαμηλή, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την υλοποίηση σημαντικών αναπτυξιακών έργων.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων για επιχορηγήσεις και η βελτίωση των μηχανισμών απορρόφησης είναι απαραίτητες για να διασφαλιστεί η ομαλή ροή αυτών των κεφαλαίων. Επίσης, η έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από αυτές τις πηγές θα επιτρέψει την εκταμίευση των προβλεπόμενων επιχορηγήσεων και θα ενισχύσει την οικονομική σταθερότητα του Δήμου. Ο Δήμος Αμαρουσίου έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει χρηματοδοτικά εργαλεία από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά αυτό προϋποθέτει καλύτερη οργάνωση, γρήγορη ανταπόκριση στις ευκαιρίες και αποτελεσματικότερη διαχείριση των έργων.
4. Δανεισμός και Αποπληρωμή Χρεών: Σταθερότητα με Προκλήσεις
Ο δανεισμός του Δήμου αποτελεί άλλη μία πηγή εσόδων που, αν και δεν αποτελεί τακτικό έσοδο, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της ρευστότητας και στη χρηματοδότηση των αναπτυξιακών έργων. Στην περίπτωση του Δήμου Αμαρουσίου, η διαχείριση των δανείων μέχρι τον Σεπτέμβριο δείχνει σταθερότητα, με τις πληρωμές των τόκων και των χρεολυσίων να γίνονται κανονικά.
Ωστόσο, η ανάγκη για νέους δανεισμούς ή η επαναδιαπραγμάτευση υφιστάμενων χρεών θα πρέπει να γίνει με προσοχή, ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική επιβάρυνση του δημοτικού προϋπολογισμού στο μέλλον. Η ισορροπία ανάμεσα στον δανεισμό και στη δημιουργία ιδίων εσόδων είναι καθοριστική για τη διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητας του Δήμου.
5. Τεχνοκρατικές Παρατηρήσεις για τη Βελτίωση της Πορείας των Εσόδων
Αν και η πορεία των εσόδων του Δήμου Αμαρουσίου για το 2024 είναι σε γενικές γραμμές ικανοποιητική, υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία όπου μπορούν να γίνουν βελτιώσεις για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη είσπραξη και η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Εδώ παρουσιάζονται μερικές τεχνοκρατικές παρατηρήσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση των εσόδων του Δήμου:
Α. Βελτίωση της Είσπραξης στα Έκτακτα Έσοδα
Όπως αναφέραμε, τα έκτακτα έσοδα παρουσιάζουν σημαντικές καθυστερήσεις στην είσπραξή τους. Για να βελτιωθεί η απόδοση σε αυτόν τον τομέα, ο Δήμος θα πρέπει να ενισχύσει τους μηχανισμούς υποβολής αιτήσεων για επιχορηγήσεις και να επιταχύνει τις διαδικασίες για την απορρόφηση των χρηματοδοτήσεων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού ή με την εκπαίδευση των υφιστάμενων υπαλλήλων, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται πιο γρήγορα στις απαιτήσεις των χρηματοδοτικών προγραμμάτων.
Β. Αύξηση των Προσοδών από Ακίνητη Περιουσία
Η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δήμου μπορεί να προσφέρει σημαντικά πρόσθετα έσοδα. Αυτό μπορεί να γίνει είτε μέσω της αναπροσαρμογής των μισθωμάτων σε πιο ανταγωνιστικά επίπεδα, είτε μέσω της ενίσχυσης της αξιοποίησης εκείνων των δημοτικών ακινήτων που παραμένουν ανεκμετάλλευτα.
Επιπλέον, η δημιουργία νέων έργων που σχετίζονται με την ακίνητη περιουσία, όπως πάρκα, αναψυκτήρια ή άλλες δομές κοινής ωφέλειας, μπορούν να προσελκύσουν νέες πηγές εισοδήματος για τον Δήμο.
Γ. Ενίσχυση της Δυνατότητας Ανάπτυξης μέσω Νέων Πηγών Εσόδων
Ο Δήμος Αμαρουσίου θα μπορούσε να διερευνήσει νέες πηγές εσόδων για να αυξήσει τη συνολική είσπραξή του. Η επιβολή τελών για τη χρήση συγκεκριμένων δημοτικών υποδομών, όπως πάρκινγκ ή η αξιοποίηση τουριστικών δυνατοτήτων της περιοχής, θα μπορούσαν να αποφέρουν νέα έσοδα.
Παράλληλα, η δημιουργία συνεργασιών με ιδιωτικούς φορείς για τη συνδιοργάνωση εκδηλώσεων ή τη χρήση δημοτικών εγκαταστάσεων θα μπορούσε να ενισχύσει την εισπραξιμότητα.
Δ. Ψηφιακή Βελτίωση των Υπηρεσιών και Διαφάνεια
Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Δήμου μπορεί να βελτιώσει τη διαχείριση των εσόδων.
Η δημιουργία διαδικτυακής πλατφόρμας που θα επιτρέπει την ηλεκτρονική πληρωμή φόρων, τελών και άλλων δημοτικών υποχρεώσεων θα αυξήσει την ευκολία για τους δημότες και θα ενισχύσει τη συνολική εισπραξιμότητα. Επίσης, η ενίσχυση της διαφάνειας μέσω της δημοσίευσης των στοιχείων για τα έσοδα και τις δαπάνες του Δήμου θα συμβάλει στην αύξηση της εμπιστοσύνης των πολιτών και στην προώθηση της καλύτερης συμμόρφωσης.
Ε. Στρατηγικός Σχεδιασμός για τη Χρήση Δανείων
Τέλος, ο Δήμος θα πρέπει να προχωρήσει σε έναν στρατηγικό σχεδιασμό για τη χρήση δανείων και τη χρηματοδότηση των αναπτυξιακών του έργων. Ο δανεισμός πρέπει να χρησιμοποιείται με μέτρο, ώστε να μην επιβαρύνεται υπερβολικά ο προϋπολογισμός, και να διασφαλίζεται ότι τα έργα που χρηματοδοτούνται μέσω δανείων θα αποφέρουν μακροπρόθεσμα οφέλη στην τοπική κοινότητα.
6. Συμπεράσματα και Προοπτικές
Η πορεία των εσόδων του Δήμου Αμαρουσίου για το 2024, όπως καταγράφεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου, δείχνει μια γενικά θετική εικόνα, με υψηλά επίπεδα εισπραξιμότητας στα τακτικά έσοδα και στα ανταποδοτικά τέλη.
Η σταθερότητα αυτών των πηγών εσόδων παρέχει στον Δήμο τη δυνατότητα να ανταποκριθεί στις λειτουργικές του ανάγκες και να προσφέρει ποιοτικές υπηρεσίες στους δημότες.
Ωστόσο, υπάρχουν τομείς όπου απαιτούνται βελτιώσεις, κυρίως στα έκτακτα έσοδα και στην απορρόφηση των επενδυτικών χρηματοδοτήσεων. Οι καθυστερήσεις σε αυτούς τους τομείς θέτουν σε κίνδυνο την υλοποίηση σημαντικών έργων και τη συνολική ανάπτυξη του Δήμου. Η ενίσχυση των διαδικασιών απορρόφησης χρηματοδοτήσεων, η βελτίωση της διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας και η αξιοποίηση νέων πηγών εσόδων είναι καίριας σημασίας για την περαιτέρω βελτίωση των οικονομικών του Δήμου.
Με τις κατάλληλες τεχνοκρατικές παρεμβάσεις, ο Δήμος Αμαρουσίου μπορεί να βελτιώσει την πορεία των εσόδων του και να εξασφαλίσει την οικονομική του βιωσιμότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων που θα ενισχύσουν την ποιότητα ζωής των δημοτών και θα προωθήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.